فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مطرح‌ترین رویکرد‌ها در تحلیل انتقادی گفتمان، رویکرد فرکلاف، زبان‌شناس انگلیسی است. از نظر وی تحلیل گفتمان در سه سطحِ توصیف، تفسیر و تبیین بررسی می‌شود. در پژوهش حاضر به دنبال آن هستیم که نشان دهیم بسیاری از جمله‌های عربی به کار رفته در درّۀ نادره تألیف میرزامهدی‌خان استرآبادی را می‌توان همچون واژه برشمرد و برای آن نقش گفتمانی در نظر گرفت. برای این منظور، جمله‌های عربی سه بخش از کتاب را با گزینش تصادفی، در سطح توصیف بررسی کردیم. یافته‌های پژوهش نشان داد که حدود 70%  از 320 جملۀ عربی به‌کار رفته در بخش‌های بررسی‌شده، دارای ویژگی‌های تقسیم‌بندی گفتمانی فرکلاف است. بر پایۀ تحلیلی که در متن مقاله صورت گرفت، مشخّص شد که درّۀ نادره، متنی دارای ساختارهای گفتمان‌مدار است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان در لایه‌های زیرین آن، مناسبات پیچیدۀ قدرت در دورۀ افشاریّه را نشان داد. در این میان، جمله‌ها و عبارت‌های عربی نقش‌های مهمّی، ازجمله: پاک‌نشان دادن دامن نادر از غصب حکومت صفویه، تأکید بر شدّت رخدادهای دوران، دورنگاه‌داشتن خود از کشمکش‌های دربار، به‌دست‌آوردن دل جانشینان نادر، توجیه هواداری پیشین خود از نادر در روزگار جانشینان وی و... را بر عهده دارند.