شبیه سازی رواناب، تبخیر، برگاب و تغذیة آب زیرزمینی دریاچه ارومیه در دورههای مرطوب و خشک
نویسندگان
1
2
3
4
doi
چکیده
تغییرات سطح دریاچة ارومیه یک مشکل منطقهای با تغییر ساختار اکوسیستم در شمال غرب ایران همراه است؛ بنابراین تحلیل بیلان آبی حوضة دریاچه ارومیه در زمینه بارش، رواناب، تبخیر و تعرق، برگاب و نفوذ در مدیریت این مشکل مؤثراست. شبیهسازی متغیرها در وضعیت خشکسالی (1396) و ترسالی (1371) با دادههای توپوگرافی، خاک، دما، بارش، تبخیر، سطح ایستابی و تصاویر که ماهوارهای لندست با روشهای زمین آمار، طبقهبندی تصاویر ماهوارهای و مدل WetSpass – M انجام شد. یافتهها نشان داد در سالهای مرطوب (1371) از مجموع بارش سالانه، 58.42 درصد تبخیر و تعرق، 7.20 درصد رواناب، 31.18 درصد نفوذ و 3.2 درصد برگاب میشود. در خشکسالیها (1396)، این ارقام بهترتیب به 55.49، 1.55، 39.77 و 3.19 درصد تغییر یافتند. نتایج آزمون اعتبارسنجی نشان داد که مدل دارای کیفیت خوب تا رضایتبخش در برآورد بیلان آبی (0.60=RSR) و (0.63=NSE) و برآوردهای بهتر در دورههای ترسالی نسبت به خشکسالی است. کاهش رواناب ناشی از خشکسالی، تغییرات کاربری اراضی و انتقال آب بین حوضهای بود. علاوه بر آن، توزیع فضایی تغییرات، نشان داد که بهدلیل تغییرات کاربری بیشتر و اجرای پروژههای آب بر در بخشهای شرقی حوضه، این کاهش شدیدتر بود.