فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویکرد تاب‌آوری، برآیند توجه به پارادایم پایداری در حوزه‌ی برنامه‌­ریزی در ابعاد و بخش­‌های متفاوت به‌عنوان رهیافتی نوین، سایه در قامت سیاست­‌های محلی با رویکردی جهانی در توسعه­‌ی منطقه­‌ای دارد. بااین‌حال، مفهوم تاب‌آوری طی سال‌­های گذشته به‌عنوان رویکردی نوظهور در ادبیات برنامه‌­ریزی و مدیریت مخاطرات محیطی پدیدار گشته است. در این پژوهش با محوریت بعد برنامه‌­ریزی در تبیین تاب­‌آوری هدف اصلی آن، تشریح الگوی فضایی حاکم بر یک منطقه است؛ ازاین‌رو منطقه‌ی کرانه‌ی شرقی دریاچه‌ی ارومیه (در قالب محدوده‌های سیاسی 8 شهرستان) به‌عنوان منطقه‌ی موردمطالعه انتخاب گردید. روش تحقیق مقاله­‌ی حاضر، تحلیلی و بهره‌­گیری از روش­های کمی GIS-مبنا و ابزارهای تحلیل فضایی و همچنین زمین‌آماری در سیستم اطلاعات جغرافیایی است. پس از ارائه‌­ی وضعیت تاب‌­آوری منطقه­‌ای در سه معیار تاب‌آوری اجتماعی، زیرساخت­‌ها و استحکام بنای ساختمانی در مناطق روستایی، درنهایت شاخص کلی تاب­‌آوری منطقه‌­ای (با استفاده از 19 معیار) ارائه شده است. در مرحله‌ی بعد، با استفاده از شاخص موران و تحلیل لکه­‌های داغ الگوی فضایی وضعیت تاب‌­آوری مشخص شده است. یافته­‌های پژوهش نشان داد که الگوی توزیع طبقات شاخص تاب‌آوری کلی با استفاده از آماره‌­ی موران از نوع الگوی خوشه­‌ای است. مقدار شاخص موران در این تحلیل 282/0 است و ازآنجایی‌که مقدار آن مثبت و نزدیک به یک است، لذا می­توان نتیجه گرفت که داده‌ها دارای خودهمبستگی فضایی هستند. همچنین با استناد به بالا بودن امتیاز استاندارد Z و بسیار پایین بودن مقدار P-value می­‌توان فرضیه­‌ی عدم وجود خودهمبستگی فضایی بین توزیع تاب­‌آوری در پهنه‌ی موردمطالعه را رد نمود.