شناسایی متغیرهای پیشایندی مؤثر بر پیامدهای یادگیری دانشجویان دوره کارشناسی (فراتحلیل)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مازندران

2 استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مازندران

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی

4 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

پیامدهای یادگیری به دستاوردهای فرد بعد از یادگیری اشاره دارد که در پی آن، رشد و توسعه فرد در حوزه ­های شناختی، عاطفی، هیجانی و مهارتی صورت می­ گیرد و زمینه رشد بیشتر وی برای انتزاع از معنا و مفاهیم درسی ایجاد می­ شود. شناسایی متغیرهای پیشایندی مؤثر بر پیامدهای یادگیری دانشجویان از دغدغه­ های مهم روانشناسی تحصیلی است. هدف اصلی این مطالعه مرور مطالعات ملی و بین ­المللی، تلفیق آنها و انجام دادن فراتحلیل دقیق، شناسایی متغیرهای پیشایندی مؤثر بر پیامدهای یادگیری دانشجویان دوره کارشناسی و طراحی مدل پیش­ بینی پیامدهای یادگیری بود. با مرور بیش از 150 مطالعه در 30 سال اخیر، 30 منطبق با ملاک­ ها تشخیص داده شد. با استفاده از نرم ­افزار فراتحلیل جامع، اندازه اثر بر اساس شاخص همبستگی محاسبه ­شد. یافته­ ها نشان داد که تأثیر چهار متغیر نیازهای روانشناختی، محیط یادگیری، انگیزش تحصیلی و رویکردهای مطالعه بر پیامدهای یادگیری دانشجویان معنا­دار است. تأثیر میانگین اندازه اثر همه مؤلفه ­های نیازهای ­روانشناختی (خودمختاری، شایستگی و ارتباط)، همه مؤلفه ­های محیط یادگیری (جوّ کلاسی، یادگیری و دانشگاهی)، دو مؤلفه انگیزش تحصیلی (انگیزش­ درونی و بی ­انگیزگی) و دو مؤلفه رویکردهای مطالعه (سطحی و عمیق) بر پیامدهای یادگیری معنا­دار شد. بر اساس چهار عامل مؤثر بر پیامدهای یادگیری دانشجویان دوره کارشناسی، مدل مفهومی طراحی شد.