فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات بدون برنامه و غیراصولی کاربری اراضی و پوشش زمین از چالش‌­های اساسی و مهم بسیاری از کشورها و مناطق مختلف کره­‌ی زمین محسوب می­‌شود که به نوبه­­‌ی خود تأثیرات مخربی را بر روی منابع طبیعی بر جای می­‌گذارد؛ بنابراین بررسی تغییرات کاربری اراضی از نقش اساسی و مهمی جهت مطالعات زیست‌محیطی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف آشکارسازی و پیش­‌بینی تغییرات کاربری اراضی دشت داراب با استفاده از مدل زنجیره‌ی مارکوف و سلول­‌های خودکار یاCA – Markov  با کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تکنیک سنجش‌ازدور (RS) انجام شد. بدین‌صورت که ابتدا با استفاده از تصاویر ماهواره‌ی لندست و بر اساس روش حداکثر درست­‌نمایی، نقشه‌های طبقه­‌بندی مربوط به سه دوره‌ی زمانی مختلف شامل 1378-1368، 1388-1378 و 1398-1388 در هفت کلاس متفاوت تهیه شد. سپس با استفاده از دو نقشه‌ی سال­‌های 1368 و 1388 به‌عنوان نقشه‌های پایه و پیشرو و با ترکیب مدل زنجیره‌ی مارکوف و سلول­‌های خودکار نقشه‌ی پیش‌­بینی مربوط به سال 1398 تولید شد. در گام بعد، نقشه‌ی پیش‌بینی‌شده سال 1398 با نقشه‌ی واقعی مربوط به همان سال بر اساس میزان پارامترهای توافق و عدم توافق مورد ارزیابی قرار گرفت. درنهایت، پس از اطمینان از دقت مدل پیش­‌بینی، نقشه‌ی کاربری اراضی مربوط به سال­‌های 1368 و 1398 وارد مدل شده و نقشه‌ی کاربری اراضی برای 10 سال آینده؛ یعنی سال 1408 پیش‌­بینی گردید. مطابق با نقشه‌ی تولیدشده، انواع کاربری­‌ها تغییرات و تبدیلات چشم­‌گیری خواهند داشت؛ به‌طوری‌که از مساحت زمین‌های زراعی به میزان 4/419 هکتار، از مساحت کوه­‌ها 8/8529 هکتار، از مساحت کاربری مراتع 9/4287 هکتار و درنهایت از مساحت منابع آب 88/270 هکتار کاسته خواهد شد. از سوی دیگر، به مساحت زمین­‌های بایر به میزان 6/11113 هکتار، به کاربری باغی 31/1926 هکتار و به کاربری مسکونی 08/459 هکتار افزوده خواهد شد.