شبیه‌سازی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب تحت سناریوی RCP با استفاده از مدل SWAT (مطالعه‌ی موردی: حوضه‌ی رودخانه‌ی میناب)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی تهران

3 دانشگاه خوارزمی تهران

4 دانشگاه آزاد اسلامی تهران

doi
چکیده

اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب به‌عنوان موضوعی چالش‌برانگیز در بسیاری از مناطق خشک دنیا مطرح بوده و تداوم این پدیده در مناطق خشک با مخاطراتی در چرخه‌ی آبی و بی‌نظمی جریان رودخانه‌ها همراه بوده است. نتایج خروجی‌های 6 مدل اقلیمی سری مدل‌های CMIP5 تحت سناریوهای RCP با استفاده از روش آماری و نرم‌افزار CCT بر اساس گزارش پنجم هیئت بین‌الدول تغییر اقلیم نشان می‌دهد که دمای بیشینه‌ و کمینه‌ در آینده و تا سال 2099 در تمام مدل‌های اقلیمی به‌طور مداوم روند افزایشی دارد، اما افزایش دمای کمینه، بیش‌تر از افزایش دمای بیشینه‌ خواهد بود. در مورد بارش، پیچیدگی‌ها زیاد و عدم قطعیت را بیان می‌کند، اما بیش‌تر مدل‌های اقلیمی کاهش بارندگی را در حوضه‌ تخمین می‌زنند. شبیه‌سازی رواناب با ابزار ارزیابی آب‌وخاک (SWAT) انجام شد و برای واسنجی و اعتبارسنجی مدل نیز از نرم‌افزار SWAT-CUP و الگوریتم SUFI-2 استفاده شد. نتایج مقایسه‌ی هیدروگراف‌های مشاهداتی و شبیه‌سازی و شاخص‌های آماری ارزیابی، بیانگر کارایی مناسب مدل در شبیه‌سازی دبی حوضه‌ است. میانگین رواناب آینده­ی حوضه‌ی تحت سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 روند کاهشی داشته و نسبت به دوره‌ی مشاهداتی آن به ترتیب 1/39، 3/40 و 4/40 درصد افت آبدهی خواهد داشت؛ بنابراین با کاهش دبی حوضه‌، احتمال رخداد فراوانی خشک‌سالی در آینده قابل‌انتظار است.