توزیع بَرخالی (فرکتالی) لرزه‌خیزی القایی در مخزن سد مسجد سلیمان (جنوب غرب ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زلزله‌شناسی، پژوهشگاه بین المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله،‌ تهران،‌ ایران

doi
10.22059/jesphys.2012.28431
چکیده

سد مسجد سلیمان در زون لرزه‌زمین‌ساختی زاگرس که یکی از فعال‌ترین زون‌‌های لرزه‌زمین‌ساختی ایران است، قرار دارد. مشاهدات و بررسی‌‌های به عمل آمده نشان می‌‌دهد که پس از آبگیری سد، لرزه‌خیزی منطقه به طور چشمگیری افزایش یافته که این ممکن است متأثر از بدنه سد، ارتفاع، و یا حجم آب دریاچه آن (ارتفاع 177متر و حجم 261 میلیون متر مکعب) در تغییر روند لرزه‌خیزی منطقه باشد. لرزه‌خیزی منطقه را با استفاده از تغییرات فضایی بُعد برخالی (فرکتالی) بررسی و آن را با ضریب b در رابطه بسامد- بزرگای زمین‌لرزه‌‌ها مقایسه کردیم. حدود 1924 رویداد تعیین محل شده، با دقت مطلوب برای این بررسی‌‌ها در فاصله زمانی 15 ماهه از ماه ژوئن 2006 تا اوت 2007 برای به انجام رساندن محاسبات به کار گرفته شد. منطقه مورد بررسی به 23 شبکه با ابعاد 05/0 درجه در 05/0 درجه با یک پنجره هم‌پوشانی 025/0 درجه تقسیم شد. بُعد برخالی(D) و ضریب b زمین‌لرزه‌‌ها در هر شبکه محاسبه و نقشه کانتوری آنها ترسیم شد. نتایج به‌دست آمده نشان‌‌دهنده همبستگی مطلوبی بین D و ضریب b است که این می‌‌تواند دلیلی بر وقوع زمین‌لرزه‌‌های القایی در منطقه باشد. اثر افزایش فشار شاره‌ها منفذی روی هر دو پارامتر بُعد برخالی(D) و ضریب b در این منطقه به‌‌خوبی قابل مشاهده است.