بهینهسازی یکپارچه تخصیص تراکم و کاربری زمین و طراحی شبکه حملونقل عمومی- موردپژوهی: منطقه 22 تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علموصنعت ایران
2 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علموصنعت ایران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علموصنعت ایران، تهران، ایران
5 دانشجوی دکتری، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
با توجه به شواهد موجود از برهمکنش میان دو حوزه برنامهریزی شهری و حملونقل شهری و همافزایی بالقوه ناشی از تصمیمگیری یکپارچه این دو حوزه در راستای دستیابی به اهداف توسعه پایدار شهری، در این پژوهش مسئله تخصیص بهینه تراکم و کاربری و مکانیابی ایستگاهها و کریدور حملونقل عمومی در قالب یک مسئله بهینهسازی ریاضی یکپارچه با اهداف چندگانه مدلسازی شده است. اهداف مدل با توجه به مبانی توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی، عبارتند از: بیشینهسازی تراکم سکونت و فعالیت تخصیص یافته به نواحی مجاور ایستگاههای حملونقل، کمینهسازی فاصله شاخص اختلاط کاربری از مقدار مطلوب و کمینهسازی هزینههای احداث سامانه حملونقل عمومی. متغیرهای تصمیم مدل شامل کاربری و تراکم تخصیص یافته و مکانیابی ایستگاهها و مسیرهای بهینه سامانه حملونقل عمومی هستند و محدودیتهایی در قالب الزامات توسعه سامانه حملونقل، عدم مغایرت اساسی با طرحهای شهری فرادست و محدودیتهای زیستمحیطی به مدل افزوده شده است. به منظور حل مدل و تبدیل آن به یک مدل بهینهسازی تک هدفه از رویکرد نیل به آرمان استفاده شده است. مدل و رویکرد پیشنهادی در نمونهای موردی در منطقه 22 تهران پیادهسازی و نتایج آن تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که برنامهریزی همزمان کاربری و حملونقل میتواند به بهبود توام پوشش جمعیت، فعالیت و اختلاط کاربری در عین حفظ رقابتپذیری هزینهای بیانجامد. گزینه انتخابی از مجموعه پاسخهای پارتویی مدل نشاندهنده بهبود 12.2 و 20.6 درصدی پوشش جمعیت و فعالیت و 10.2 درصدی اختلاط کاربری نسبت به متوسط گزینههای خبرگان در عین افزایش تنها 2.5 درصدی هزینه به نسبت متوسط هزینه پیادهسازی گزینههای خبرگان است.
