فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه آزیل بومی ایران و از خانوادة چتریان (تیرة جعفری) است. هدف از این تحقیق شناسایی ترکیبات شیمیایی گیاه آزیل با روش‌های آزمایشگاهی موجود و معرفی بهترین روش است. ازاین‌رو، پس از برداشت گیاه جمع‌آوری‌شده از استان لرستان و خشک‌کردن آن‌ها در سایه، با روش‌های تقطیر با آب (کلونجر)، سوکسله (حلّال نرمال هگزان)، اولتراسونیک (دو حلّال اتانول و استون) و SDE (Simultaneous Distillation-Extraction)، اسانس و عصاره تهیه شد و پس از تغلیظ با روتاری و خشک‌کردن با سولفات سدیم انیدر، به دستگاه GC/MS تزریق شدند. در روش کلونجر بیست‌وهفت ترکیب (98.97%) شناسایی شد، که ترکیبات عمده منوترپن‌ها بودند، در روش سوکسله هجده ترکیب (98.68%) شناسایی شد که ترکیبات عمدة سسلین (42.08%)، آلفا-پینن (13.78%) و ویتامین E(7.4%) بودند، در روش اولتراسونیک- حلّال استون، فقط سه ترکیب آلفا-پینن، استیریل استیک اسید و بیس فنول، در روش اولتراسونیک- حلّال اتانول، فقط چهار ترکیب آلفا-پینن، سسلین، سلینیدین و ویتامین E و در نهایت با روشSDE، فقط آلفا-پینن (1.66%) شناسایی شد. تعدادی از ترکیبات مشترک در روش‌های مختلف دیده شد. بارزترین نتیجه شناسایی ترکیب سسلین- پیرو کومارینی بود که خاصیت دارو- درمانی آن به اثبات رسیده است و فقط در روش سوکسله و اولتراسونیک- با حلّال قطبی شناسایی شد. به‌عنوان نتیجه‌گیری، روش صنعتی را برای استخراج برخی ترکیبات شیمیایی مهم گیاهان، با توجه به کاربرد دارو ـ درمانی و حشره‌کشی، می‌توان طراحی کرد. به جهت محدودیت‌های آزمایشگاهی، برای ارتباط این تحقیق با صنعت، پیشنهاد می‌شود تکرارپذیری، جداسازی و تعیین مقدار و استفاده از تکنیک‌های پیشرفتة طیف‌سنجی پروتون و کربن-13و غیره صورت پذیرد.