فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه Echium italicum L. از خانواده Boriginaceae یکی از چهار گونه موجود از جنس Echium (که در ایران آن را به نام گاوزبان می‌شناسند) محسوب می­شود. مطالعات گیاه‌شناسی حاکی از فعالیت ضد اکسیدان قوی بعضی از گیاهان است و استفاده افراد از این گونه­های گیاهی آن‌ها را در مقابل خطرات بیماری­های ناشی از تشکیل اکسیدان‌ها در بدن مقاوم می­نماید. در این پژوهش، ظرفیت ضد اکسیدان عصاره­های برگ و گل گیاه Echium italicum L. حاصل از رویشگاهی طبیعی در ایران مورد بررسی قرار گرفت. عصاره­های گیاه با استفاده از سوکسله و حلال متانول استحصال شد. خاصیت ضد اکسیدان عصاره­ها با استفاده از آزمون­های DPPH، بی‌رنگ شدن بتا کاروتن در حضور لینولئیک اسید و بررسی کمی و کیفی ترکیبات فنولی با استفاده از آزمون فولین سیوکالتیو مورد ارزیابی قرار گرفت. عصاره­های برگ و گل به ترتیب با بازده وزنی-وزنی 21.3% و 13.60% به دست آمدند. در ارزیابی خاصیت ضد اکسیدان در آزمون DPPH مقادیر IC50 به ترتیب (1.45±63.11) و (1.08±102.81) میکروگرم بر میلی‌لیتر برای عصاره برگ و گل به دست آمد که در مقایسه با IC50 حاصل برای ضد اکسیدان استاندارد BHT (0.80 ± 19.72 میکروگرم بر میلی‌لیتر) نشان‌دهنده فعالیت ضد اکسیدان بالاتر عصاره برگ است. درصد مهار لینولئیک اسید برای عصاره برگ و گل به ترتیب 57.22% و 48.74% به دست آمد که در مقایسه با درصد مهار لینولئیک اسید توسط BHT با مقدار 89.43%، نشان‌دهنده فعالیت ضد اکسیدان بالای عصاره­ها است. مقدار تام ترکیبات فنولی برحسب معادل گالیک اسید در عصاره­های برگ و گل به ترتیب 68.82 و 30.25 میکروگرم بر میلی‌گرم به دست آمد. نتایج به‌دست‌آمده نشان می­دهد که فعالیت ضد اکسیدان برگ و گل گیاه در مقایسه با اثرات مشابه از BHT، قابل‌توجه است. لذا برگ و گل گیاه منبع خوبی از ضد اکسیدان­های طبیعی است.