معادل‌یابی واژگان و عبارات در ترجمه عربی دفتر چهارم مثنوی معنوی (مطالعه موردی ترجمه علی عبّاس زلیخه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات عربی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
10.22126/jccl.2020.3181.1866
چکیده

ترجمة متون ادبی به­ویژه شعر در انتقال اطّلاعات و تبادل فرهنگ­ها بسیار مهم است. با این­حال، دشواری­هایی نیز دارد. مترجم متون ادبی باید شرایط ویژه­ای داشته باشد که نتیجة آن، درک دقیق و عمیق زبان مبدأ و تسلّط کافی به زبان مقصد، برای انتقال بار معنایی متون ادبی است. با توجّه به اینکه اساسی­ترین هدف ترجمه از زبانی به زبان دیگر، یافتن معادل برای القای معنی و پیامی از زبان نخست به زبان دوم است، نگارندگان بر آن شدند تا با تطبیق ترجمة عربی مثنوی معنوی با متن فارسی آن به­روش توصیفی - تحلیلی، حوزة واژگان و عبارت­های ترجمة عربی را نقد و بررسی کنند و میزان موفّقیّت مترجم را در این­باره مشخّص سازند. نتیجة بررسی و تحلیل نشان داد که معیارهای صحّت و درستی ترجمه در برخی از موارد در ترجمة عربی اشعار رعایت نشده است و علی عبّاس زلیخه در مواردی در انتقال بار معنایی و روح حاکم بر اشعار مولانا موفّقیّت چندانی نداشته است. مترجم، ضمن پایبندی بیش از حد به ترجمة واژه­به­واژة زبان مبدأ، معنا و مفهوم مورد نظر شاعر ایرانی را تاحدودی مختل کرده است.