رابطه سبک های خاطره پردازی با بهزیستی روانشناختی سالمندان: نقش میانجی سرمایه اجتماعی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی، دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22126/jap.2026.12593.1871
چکیده

چکیدهزمینه: با افزایش جمعیت سالمندان، بهزیستی روان‌شناختی به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی سلامت روان و کیفیت زندگی آنان اهمیت فزاینده‌ای یافته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک‌های خاطره‌پردازی با بهزیستی روان‌شناختی سالمندان و نقش میانجی سرمایه اجتماعی انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نوع همبستگی با روش تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل افراد بالای ۶۰ سال ساکن نواحی شهر همدان بود که ۲۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسش‌نامه سرمایه اجتماعی اونیکس و بولن، پرسش‌نامه خاطره‌پردازی سالمندان امانی و همکاران و بهزیستی روان‌شناختی ریف بود. پس از حذف پرسش‌نامه‌های مخدوش و داده‌های پرت چندمتغیری، تحلیل مسیر روی داده‌های ۱۸۵ نفر انجام شد. داده‌ها با همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-21 و LISREL-9.1 تحلیل شدند.یافته‌ها: مدل نهایی از برازش مطلوب برخوردار بود. آزمون سوبل نشان داد رابطه غیرمستقیم خاطره‌پردازی روایتی-انتقالی، وسواسی و آمادگی برای مرگ با بهزیستی روان‌شناختی از طریق سرمایه اجتماعی معنادار است، در حالی که سبک انسجامی به‌طور مستقیم و بدون میانجی با بهزیستی روان‌شناختی ارتباط داشت.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی می‌تواند ساز و کار مهمی در پیوند میان برخی سبک‌های خاطره‌پردازی و بهزیستی روان‌شناختی سالمندان باشد؛ بر این اساس، تقویت خاطره‌پردازی‌های سازگارانه همراه با برنامه‌های اجتماع‌محور برای افزایش سرمایه اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک جهت‌گیری مداخله‌ای برای ارتقای سلامت روان سالمندان ایرانی مورد استفاده قرار گیرد.