مقایسه اثربخشی واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر نگرش به زندگی و بهزیستی معنوی در سالمندان
نویسندگان
1 دانشجوی گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
2 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
3 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
doi
10.22126/jap.2026.13464.1901چکیده
زمینه: با توجه به تهدید کیفیت زندگی سالمندان ناشی از نگرش منفی و کاهش بهزیستی معنوی، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر این متغیرها انجام شد. روش: این مطالعه نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان سالمند مراجعهکننده به مراکز روزانه تهران در زمستان ۱۴۰۲ بود که ۳۶ نفر آنها (۶۵-۷۰ سال) به روش دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه ۱۲ نفره (واقعیتدرمانی، خاطرهپردازی و کنترل) گمارده شدند. مداخلات طی ۸ جلسه ۴۵ دقیقهای اجرا شد و دادهها در سه مرحله با پرسشنامههای نگرش به زندگی و بهزیستی معنوی جمعآوری و با تحلیل کوواریانس با اندازهگیری مکرر تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد خاطرهپردازی ساختارمند در مقایسه با واقعیتدرمانی، روش مؤثرتری برای افزایش بهزیستی معنوی است؛ اما در بهبود نگرش به زندگی، تفاوت معناداری بین دو روش مشاهده نشد. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد هر دو مداخله، راهکارهای ارزشمند و ترجیحی برای ارتقای سلامت روان و معنوی سالمندان هستند.