پدیدارشناسی تجربه جابجایی به آسایشگاه در سالمندان

نویسندگان

1 گروه مددکاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه مددکاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11805.1839
چکیده

زمینه: سالمندان در زندگی تغییرات متعددی را تجربه می‌کنند. یکی از تأثیرگذارترین آنها، جابجایی از محل زندگی پیشین خود است. در این پژوهش بر نوع خاصی از جابجایی که انتقال از خانه به آسایشگاه سالمندی است، تمرکز شد و هدف پژوهش شناخت جابجایی به آسایشگاه سالمندی به مثابه یک پدیده بود. روش: به این منظور از روش پدیدارشناسی و مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شد. داده‌ها با مصاحبه با 13 فرد بالای 60 سال دارای توانایی شناختی برای پاسخگویی که مدت زمان حضورشان بین یک ماه تا دو سال متغیر بود به اشباع رسید.  یافته‌ها: داده‌ها با روش هفت مرحله‌ای کلایزی تحلیل شدند و 5 تم و 14 مفهوم به دست آمد. تم‌ها عبارت بودند از کاهش شبکه‌های اجتماعی، کنارگذاری اجتماعی، درگیری با نشانگان بیماری افسردگی، کاهش تسلط بر زندگی و ضعف شرایط فیزیولوژیکی. یافته‌ها حاکی از آن بود که سالمندان جابجایی به آسایشگاه سالمندی را با مجموعه‌ای از تغییرات منفی در وضعیت جسمانی، روانی و اجتماعی تجربه می‌کنند. به عبارتی سالمندان از نظر روانی درگیر افسردگی، ناراحتی و غمگینی و نیز احساس از دست دادن حس تسلط می‌شوند. در حوزه جسمانی، وضعیت خواب و توانایی جسمانی آنها کاهش می‌یابد و در نهایت روابط آنها با شبکه اجتماعی پیشین به حداقل می‌رسد و نقش‌های معنادارشان در عرصه خانواده و جامعه را از دست می‌دهند. بحث و نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد سالمندان با جابجایی به آسایشگاه، سبک زندگی پیشین خود را از دست می‌دهند و از انسانی چند بعدی و اجتماعی به فردی بیمار و نیازمند مراقبت تبدیل می‌شوند و پیامدهایی مانند کاهش کیفیت زندگی و حتی امید به زندگی را تجربه می‌کنند.