اثربخشی نرم‌افزار توانبخشی‌شناختی کاپیتان‌لاگ بر توجه‌-‌تمرکز و حافظه فعال سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران

doi
10.22126/jap.2025.13117.1889
چکیده

زمینه: عملکردهای شناختی افراد اغلب با افزایش سن کاهش می‌یابد. یکی از حیاتی‌ترین عملکردهای شناختی، حافظه است که اهمیت ویژه‌ای در توانایی انسان برای به‌خاطرسپاری، یادداری و یادآوری اطلاعات دارد. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی نرم‌افزار توانبخشی‌شناختی کاپیتان‌لاگ بر توجه‌-‌تمرکز و حافظه فعال در سالمندان انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون‌ـ‌پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمام سالمندان مقیم مراکز نگهداری و توانبخشی سالمندان شهر تهران در سال 1403 بود که تعداد 30 نفر از سالمندان بالای 65 سال به شیوه نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب، و به ‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل آزمون عملکرد مداوم روزوولد و همکاران و آزمون حافظه فعال دانیمن و کارپنتر بود. گروه آزمایشی طی 15 جلسه تحت مداخله درمانی با نرم‌افزار توانبخشی‌شناختی کاپیتان‌لاگ قرار گرفت، اما گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. پس از اجرای پس‌آزمون، تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار آماری SPSS  نسخه 22 انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون، در مرحله پس‌آزمون بین دو گروه گواه و آزمایش در متغیرهای توجه‌ـ‌تمرکز و حافظه فعال تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>P). به نحوی که گروه آزمایش افزایش معناداری در دو متغیر مذکور نشان دادند. بحث و نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان گفت نرم‌افزار توانبخشی‌شناختی کاپیتان‌لاگ سبب افزایش توجه‌ـ‌تمرکز و حافظه فعال در سالمندان می‌شود و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در بهبود توجه‌ـ‌تمرکز و حافظه فعال در سالمندان استفاده کرد.