اثربخشی طرحواره‌درمانی بر نشخوار فکری و ناگویی هیجانی سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

2 گروه روان‌شناسی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11980.1846
چکیده

زمینه: سالمندی دوره حساسی است که بررسی ابعاد مختلف سلامت ‌روان در آن‌ اهمیت زیادی پیدا می‌کند. نشخوار فکری و ناگویی هیجانی از عواملی است که می‌تواند تأثیر بسزایی بر سلامت‌روان سالمندان داشته باشد. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین اثربخشی طرحواره درمانی بر نشخوار فکری و ناگویی هیجانی سالمندان شهر اهواز انجام شد.روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی سالمندان شهر اهواز در نیمۀ دوم سال 1403 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 30 نفر سالمند (65 تا 75 ساله) بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به ‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. گروه آزمایش بسته‌ طرحواره درمانی یانگ و همکاران را در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای هفتگی دریافت نمودند. مقیاس‎های مورد استفاده در این پژوهش شامل مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو و مقیاس نشخوار فکری نولن هوکسیما و مارو بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، با استفاده از نرم‌افزارSPSS  نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون در مرحله پس‌آزمون بین دو گروه گواه و آزمایش در متغیرهای نشخوارفکری و ناگویی هیجانی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>P). بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، طرحواره درمانی سبب بهبود نشخوار فکری و ناگویی هیجانی سالمندان می‌شود و نمایانگر افق‌های تازه‌ای در مداخلات بالینی است و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در بهبود نشخوار فکری و ناگویی هیجانی سالمندان استفاده کرد.