اثربخشی درمان به کمک حیوانات خانگی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 گروه روان‎شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان،گرگان، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

4 گروه پرستاری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11982.1847
چکیده

زمینه: سالمندی یکی از مراحل حساس رشد انسان است که ویژگی‌ها و شرایط خاص خود را دارد، در این میان سلامت روان و نشخوار ذهنی از شایع‌ترین موضوعات روان‌شناختی سالمندان است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان به کمک حیوانات خانگی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب انجام شد.روش: روش پژوهش نیمه­آزمایشی و طرح پژوهشی پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان سالمند مضطرب مراجعه کننده به مراکز روان‌شناختی شهر گرگان (با میانگین سنی 70 تا 80 سال) در سه ماهه دوم سال 1403 بود که از بین آنها نمونه­ای به تعداد 30 نفر به روش نمونه­گیری در دسترس بر اساس معیارهای ورود و خروج مطالعه انتخاب و به­صورت تصادفی در گروه مداخله (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسش‌نامه­های سلامت روان گلدنبرگ و هیلیر و نشخوار ذهنی نولن-هوکسما و دیویس استفاده شد. گروه مداخله به میزان 10 جلسه (هر جلسه 60 دقیقه) تحت مداخله درمان به کمک حیوانات خانگی پاریش-پلاس قرار گرفت، در حالی­که در این مدت گروه کنترل هیچ­گونه آموزشی دریافت نکرد. داده­ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و نرم‌افزار SPSS26 تجزیه­ و تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد درمان به کمک حیوانات خانگی بر افزایش سلامت روان و کاهش نشخوار ذهنی در زنان سالمند مضطرب به­طور معنی‌داری اثرگذار بود (001/0P˂).بحث و نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان درمان به کمک حیوانات خانگی را به‌عنوان یک روش کارآمد در جهت افزایش سلامت روان و کاهش نشخوار ذهنی در زنان سالمند مضطرب مورد استفاده قرار داد. این مداخله نوعی ترکیب عقلانی را معرفی می‌کند که طی آن بازسازی شناختی به‌منظور یادگیری شیوه‌های جدید مقابله با اضطراب و نشخوار ذهنی صورت می‌گیرد.