پیش‌بینی رضایت از زندگی بر اساس مؤلفه‌های خردمندی با نقش میانجی معنای زندگی و بنیان‌های اخلاقی در سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه روان‌‎شناسی دین، دانشکده سبک زندگی ایرانی اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران

3 گروه روان‌‎شناسی دین، دانشکده سبک زندگی ایرانی اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران

4 گروه روان‌‎شناسی دین، دانشکده سبک زندگی ایرانی اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11950.1848
چکیده

چکیدهزمینه: با افزایش جمعیت سالمندان و اهمیت کیفیت زندگی در این مرحله از عمر، شناسایی عوامل روان‌شناختی مؤثر بر رضایت از زندگی در این گروه سنی ضروری به نظر می‎رسد؛ بنابراین این مطالعه با هدف بررسی رابطه خردمندی با رضایت از زندگی سالمندان با نقش میانجی معنای زندگی و بنیان‌های اخلاقی انجام شد.روش: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل سالمندان شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بوده و با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، ۲۱۰ سالمند که شامل 125 مرد و 85 زن بود به‌ عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌‎های رضایت از زندگی داینر و همکاران، مقیاس فرم کوتاه خرد توماس و همکاران، پرسش‌نامه بنیان‌های اخلاقی هایت و گراهام و پرسش‌نامه معنا در زندگی استیگر جمع‌آوری شدند، تحلیل داده‌‎ها با روش مدل‎‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار 26 Spss-و 24Amos- انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مؤلفه‌های خردمندی رابطه مستقیم معناداری با رضایت از زندگی دارند، و معنای زندگی و بنیان‌های اخلاقی نقش میانجی‌ در رابطه بین مؤلفه‌های خردمندی و رضایت از زندگی ایفا می‌کنند. بدین ترتیب که مؤلفه‌های خردمندی با وجود معنا در زندگی و بنیان‌های اخلاقی رابطه مثبتی داشتند، که این دو به نوبه خود رابطه مثبتی با رضایت از زندگی داشتند. اما مؤلفه‌های خردمندی با جستجو معنا در زندگی رابطه منفی داشتند، که به نوبه خود رابطه منفی با رضایت از زندگی داشتند. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر اهمیت توجه به ابعاد روان‌شناختی و اخلاقی بخصوص ابعاد خردمندی در ارتقای رضایت از زندگی سالمندان تأکید دارد. بنابراین این نتایج می‌تواند به ارتقای آگاهی نسبت به سالمندان و توجه به نیازهای ایشان در حوزه‌های درک معنای زندگی، خردمندی و اخلاق منجر شده و درک ما از رضایت زندگی در دوران سالمندی را تعمیق بخشد.