بازتاب فرهنگ و ادب عربی در منظومة رونق المجالس نصیبی کرمانشاهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات وعلوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22126/jccl.2019.1912.1607چکیده
یکی از شاعران بزرگ دورة بازگشت ادبی و عهد قاجار، میرزا محمّدخان موسیبیگ کرمانشاهی، معروف به نصیبی کرمانشاهی است؛ ازجمله آثار متعدّد این شاعر کرمانشاهی، مجموعۀ رونق المجالس است که شاید تنها منظومة مفصّلی باشد که برمبنای مبانی قرآنی و مستندات مُتقن حدیثی و روایی شیعی سروده شده است؛ امّا هنوز بهصورت منقّح و علمی، احیاء و زینتبخش محافل علمی و ادبی نشده است. پژوهش حاضر نشان میدهد که این اثر عظیم در ساحت هنری و معنایی خود، تأثیرات فراوانی از آیات قرآنی، روایات و احادیث فرقانی و ادبیّات عرفانی عربی پذیرفته است؛ همچنین با توجّه به تحوّلات سیاسی، اشاعه و ترویج فرهنگ شیعی و بازگشت شاعران دورۀ قاجار به استفاده از تلفیق دو سبک خراسانی و عراقی و از همه مهمتر، آشنایی خاصّ نصیبی نسبت به فرهنگ و ادب عرب، باعث شده است که اثرپذیری وی در ساخت ترکیبات نو و نوآوری در ترجمان و کاربرد واژگان و ترکیبهای عربی در فارسی و فخر و خودستایی بهسبک شاعران عرب و هماندیشی یا بیان آموزههای تعلیمی بهسبک اندیشۀ آنان، درخور توجّه باشد.