تحلیل و پهنهبندی مناطق در معرض خطر سیلاب در مناطق خشک با استفاده از تحلیلهای مکانی (مطالعهی موردی: حوضهی آبریز فرخی)
نویسندگان
1 دانشگاه بزرگمهر قاینات
doi
چکیده
در طول تاریخ، مخاطرات طبیعی بهویژه سیل و سیلاب یک از بزرگترین و مهمترین بحرانهای محیطی بودهاند که همهساله جان هزاران نفر را گرفته و خسارات فراوانی به جامعهی انسانی و محیط زیست وارد میسازند. این پدیده گاهی در مناطق خشک و نیمهخشک اثرات بیشتری داشته و میزان خسارت را نیز افزایش داده است. تعیین پهنهبندی سیلاب، اولین و اساسیترین اقدام در امر مدیریت سیلاب و تخمین خسارت وارده است. در همین راستا این پژوهش که از نوع کاربردی است، با هدف شناسایی و پهنهبندی سکونتگاههای در معرض خطر وقوع سیلاب در مناطق خشک بهویژه در حوضهی آبریز فرخی گردآوری شده است. روش مورداستفاده بهرهگیری از روشهای همزمان توصیفی-تحلیلی است با استفاده از سامانهی اطلاعات جغرافیایی (Gis) به شناسایی پهنههای سیلخیز و مخاطرهآمیز پرداخته شده و معیارهای ارتفاع، بارش، پوشش گیاهی، فاصله از رودخانهی اصلی، زمینشناسی، شیب، شبکهی زهکشی و کاربری اراضی مدنظر قرارگرفته و نقشههای آنها استخراج شدهاند. نتایج مطالعه و تجزیهوتحلیلها نشان داد که قسمتهای مرکزی حوضهی فرخی و نیز برخی از مناطق مرتفع و شیبدار غرب حوضه، بیشترین خطر وقوع سیلاب را دارند. مراکز مسکونی ورزق، ورزگ، عباسآباد، گرگنج و برج محد در معرض خطر شدید بوده و نیاز به توجه کافی در زمینهی جلوگیری از خطرات جانی و مالی را دارند. همچنین مراکز مسکونی فرخی، مهدیآباد و روستای خشک در پهنههای با خطر وقوع سیلاب کم و خیلی کم قرار گرفته است که پیشنهاد میشود ارزیابیهای مدیریت بحران در مناطق موردنظر با توجه به شرایط ویژگیهای محلی و نیز میزان بحران صورت پذیرد.
