مرور کتاب‌شناختی و تجزیه وتحلیل اکوسیستم خدمات: با ارایه چارچوب مفهومی آینده

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 گروه کارآفرینی سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jed.2022.346678.654017
چکیده

اکوسیستم خدمات، یک مفهوم گسترده است که در دهه اخیر توسط پژوهشگران مورد توجه قرار گرفته است، اما تاکنون تلاش کمی برای مفهوم‌سازی آن انجام شده‌است. هدف از این پژوهش، گسترش درک زمینه‌های پژوهشی اکوسیستم‌های خدمات است. همچنین، شناخت پایگاه دانشی اکوسیستم‌های خدمات که می‌تواند برای مدیران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران مفید باشد. در روش‌شناسی، از یکی از روش‌های پژوهش کیفی مرور نظام‌مند، یعنی روش تجزیه‌وتحلیل کتاب‌شناختی یا بیبلیومتریک استفاده شده‌است. از منظر هدف‌شناسی، این پژوهش در طبقه پژوهش‌های توصیفی قرار می‌گیرد؛ چراکه هدف از پژوهش‌های کتابشناختی، توصیف و گسترش دامنه شناخت است. گردآوری داده‌ها، به صورت کتابخانه‌ای و از طریق به‌کارگیری ابزارهای کمی و کیفی مانند روش‌های هماستنادی، تجزیه‌و‌تحلیل مقیاس چندبعدی و تجزیه‌و‌تحلیل خوشه سلسله‌مراتبی با کمک نرم‌افزار بیب‌اکسل می‌باشد. همچنین جامعه مورد مطالعه، سامانه منابع اطلاعاتی اسکوپوس می‌باشد که از ابتدای سال‌ 2004 تا انتهای سال 2021 مدنظر قرار گرفته‌است. یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده توسعه مفهومی موضوعات در اکوسیستم‌های خدمات در طول زمان از طریق ارایه یک چارچوب مفهومی است که تاکنون کمتر به آن توجه شده است. این مفاهیم شامل پیشنیازهای استفاده از اکوسیستم خدمات(تجریه قبلی، نگرش استفاده‌کنندگان و آمادگی استفاده از خدمت)، سطوح اکوسیستم خدمات(میکروسیستم، مزوسیستم، اگزوسیستم و ماکروسیستم) و در نهایت نتایج استفاده از اکوسیستم خدمات(رویکردهای اجتماعی، هم‌آفرینی ارزش سیستماتیک و عملکرد خدمات) است که یک چارچوب پژوهشی آینده‌نگر را برای سیاست‌گذاران و پژوهشگران پیشنهاد می‌کند.