فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افسردگی در دوران سالمندی، پس از بیماری‌های جسمی، به‌عنوان دومین علت ناتوانی شناخته می‌شود. افسردگی در سالمندان اغلب با اختلالات شناختی همراه است. بنابراین، توجه به تغییرات جسمی، هیجانی و شناختی در این دوره از زندگی ضروری است. فعالیت بدنی می‌تواند نقش محافظتی در برابر افت عملکرد شناختی در سالمندان ایفا کند. از این ‌رو، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر تمرینات هوازی صبحگاهی و عصرگاهی بر عملکرد شناختی و افسردگی در سالمندان مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد. این پژوهش به‌صورت نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه زنان سالمند دارای پرونده پزشکی در انجمن دیابت شهرکرد بود. نمونه مورد مطالعه‌ شامل ۴۵ زن سالمند در بازه سنی ۵۵ تا ۶۵ سال بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه ورزش صبحگاهی، ورزش عصرگاهی و کنترل تقسیم شدند. مداخله شامل یک برنامه تمرین هوازی ۱۲ هفته‌ای با شدت 60 تا 70 درصد از ضربان قلب ذخیره بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک و آزمون عملکرد شناختی مونترال بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تمرینات هوازی صبحگاهی و عصرگاهی تأثیر معناداری بر سطوح قند خون، عملکرد شناختی و افسردگی در سالمندان داشتند، به‌طوری‌که اثرات تمرین در گروه ورزش عصرگاهی بیشتر بود. حفظ سلامت جسمی، مانند کنترل دیابت از طریق فعالیت بدنی منظم، می‌تواند به بهبود روابط اجتماعی و کاهش خطر افسردگی کمک کند. همچنین، افزایش جریان خون مغزی، ترشح بیشتر هورمون‌های مغز، کاهش التهاب، استرس و افسردگی و افزایش تعاملات اجتماعی می‌توانند در بهبود عملکرد شناختی سالمندان نقش مؤثری داشته باشند.