اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیکی بر تحریف‌های شناختی و افکار خودکشی سالمندان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

2 گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

3 گروه روان‎شناسی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11573.1826
چکیده

امروزه در بسیاری از کشورها خودکشی افراد سالمند به‌ عنوان یک مسأله مهم بهداشت عمومی مطرح است. همچنین تحریف شناختی از جمله مشکلات روان‌شناختی سالمندی است که باعث می‌شود فرد درک درست و منطقی از مسائل نداشته باشد. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیکی بر تحریف‌های شناختی و افکار خودکشی سالمندان شهر اهواز انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی سالمندان شهر اهواز در سال 1403 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 30 نفر سالمند (65 تا 75 ساله) بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. گروه آزمایش رفتاردرمانی دیالکتیکی لینهان را در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای هفتگی دریافت نمودند. مقیاس‎های مورد استفاده در این پژوهش شامل مقیاس تحریف‌های شناختی حمامچی و بویوک اوزتورک و افکار خودکشی بک بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، با استفاده از نرم‌افزارSPSS  نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون در مرحله پس‌آزمون بین دو گروه گواه و آزمایش در متغیرهای تحریف‌های شناختی و افکار خودکشی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>P). بر اساس یافته‌های این مطالعه، رفتار درمانی دیالکتیکی سبب کاهش تحریف‌های شناختی و افکار خودکشی سالمندان می‌شود و نمایانگر افق‌های تازه‌ای در مداخلات بالینی است و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در بهبود تحریف‌های شناختی و افکار خودکشی سالمندان استفاده کرد.