رابطه الگوهای سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر، سطوح هیجان خواهی و استرس ادراک شده با عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به فشار خون

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11352.1813
چکیده

فشار خون بالا و نارسایی‌های شناختی، اختلالات معمول در سالمندان است. بنابر‌این، این مطالعه با هدف بررسی رابطه الگوهای سالم زیستی خودتجزبه ناپذیر، سطوح هیجان ‌خواهی و استرس ادراک‌شده با عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون انجام شد. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را سالمندان مبتلا به فشار خون شهر ارومیه در سال 1402 تشکیل می‌دادند. با مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی شهر ارومیه تعداد 215 فرد سالمند مبتلا به فشار خون به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های شناختی مونترال نصرالدین و همکاران، سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر میرز و همکاران، حس جستجوی زاکرمن و استرس ادراک‌شده کوهن استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS-22 استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان داد که عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون با سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر و سطوح هیجان‌خواهی و استرس ادراک شده رابطه معناداری دارد. متغیرهای پیش بین 33 درصد نمره عملکرد شناختی را تبیین کردند (001/0). میزان اعمال اجرایی 15/0، هیجان زدگی 11/0، خود اجتماعی 3/0، خود مقابله‌ای 2/0 و استرس ادراک شده 2/0 از تغییرات عملکرد شناختی را پیش‌بینی کردند (001/0). بنابراین، در سالمندان مبتلا به فشارخون بالا الگوهای سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر ضعیف بوده و سطوح هیجان‌خواهی و استرس ادراک شده در سطح بالایی است. برای کمک به این سالمندان باید مهارت‌های کنترل هیجانات و مدیریت استرس را آموزش داد.