اثربخشی آموزش شناخت اجتماعی و تعامل بر نظریه ذهن شناختی و عاطفی سالمندان بدون مشکلات شناختی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22126/jap.2025.11208.1808
چکیده

یکی از مداخلات روانی-اجتماعی جدیدی که با هدف رفع مشکلات شناخت اجتماعی طراحی شده است، آموزش شناخت اجتماعی و تعامل می ‏باشد. تاکنون این شیوه آموزشی برای ارتقای شناخت اجتماعی سالمندان بدون مشکلات شناختی بکار گرفته نشده است. بنابراین هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش شناخت اجتماعی و تعامل بر ارتقای نظریه ذهن شناختی و عاطفی در سالمندان بدون مشکلات شناختی بود. این پژوهش یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری ‏بود. جامعه آماری شامل سالمندان ۶۵ تا ۷۵ سال بدون مشکلات شناختی شهر تهران بود که تعداد 46 سالمند بر اساس نمونه گیری در دسترس و معیارهای ورود به مطالعه انتخاب، و به‏ طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۲ نفر) و گواه (24 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش در ۲۰ جلسه هفتگی 60 دقیقه‌‏ای به صورت سه بار در هفته آموزش دیدند. در این پژوهش از آزمون ارزیابی شناختی مونترال و آزمون نظریه ذهن شناختی و عاطفی یونی استفاده شد. داده‏‌ها با شیوه تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و استفاده از نرم‏‌افزار SPSS نسخه 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزش شناخت اجتماعی و تعامل، نمرات نظریه ذهن شناختی و عاطفی گروه آزمایش را در مرحله پس‌آزمون و پیگیری (4 هفته بعد) به شکل معناداری افزایش داد (01/0P<). براساس یافته‏‌های این پژوهش، می ‏توان از آموزش شناخت اجتماعی و تعامل به‏ عنوان یک روش مؤثر در جهت کاهش مشکلات شناخت اجتماعی سالمندان و بهبود روابط اجتماعی آنان استفاده نمود.