تعیین ارقام کلزای مناسب کاشت در مناطق شور توسط شاخصهای کمی تحمل
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری دانشگاه تربیت مدرس تهران
2 استاد دانشگاه تربیت مدرس تهران
3 استادیار پژوهشی مرکز ملی تحقیقات شوری یزد،
4 استادیار دانشکده مهندسی فناوری¬های نوین دانشگاه شهید بهشتی
5 استادیار دانشگاه پیام نور، تهران،ایران
6 مربی پژوهشی مرکز ملی تحقیقات شوری یزد،
7 مربی پژوهشی مرکز ملی تحقیقات شوری یزد،
8 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج
doi
10.22059/ijfcs.2012.24882چکیده
به منظور تعیین ژنوتیپهای مناسب کاشت در مناطق شور، این مطالعه 2 ساله (87-86 و 88-87) با انجام غربالگری بین ژنوتیپهای مورد استفاده، در مرکز ملی تحقیقات شوری واحد یزد به اجرا در آمد. در سال اول، 58 ژنوتیپ کلزا از گونههای Brassica napus، B. rapa و B. juncea در آزمایش آگمنت در دو سطح تنش شوری آب آبیاری 2 و 12 دسیزیمنس بر متر کاشته شد. 19 ژنوتیپ بر اساس شاخصهای تحمل به تنش انتخاب و در سال دوم در یک آزمایش اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو سطح تنش شوری آب آبیاری 2 و 12 دسیزیمنس بر متر و سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از برداشت عملکرد، به دلیل همبستگی قوی بین شاخصهای تحمل به تنش، میانگین حسابی، میانگین هندسی و میانگین هارمونیک با عملکرد دانه در شرایط شاهد (عدم تنش) و تنش، برترین شاخصها برای شناسایی ژنوتیپهای متحمل کلزا شناخته شدند. بر اساس نمودار پراکنش سه بعدی، تحلیل بایپلات و تجزیه خوشهای این شاخصها، ارقام Hyola401 و Hyola420 متحملترین Option501، RGS003 و SYN به عنوان ارقام متحمل شناخته شدند. CVRoby، Elite، Milena، Okapi، SLM046 و Zarfam از حساسیت بالایی نسبت به شوری برخوردار بودند. در این مطالعه مشخص شد که گونه B. napus نسبت به سایر گونهها از تحمل به شوری بیشتری برخوردار است.
