معکوس‌سازی یک‌بُعدی داده‌های الکترومغناطیسی هوابرد با استفاده از روش اُکام برای به‌دست آوردن رسانایی لایه‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئوفیزیک، گروه فیزیک زمین، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران

2 استادیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران

doi
چکیده

داده‌های الکترومغناطیسی هوابرد در حوزه‌های زمان و بسامد برداشت می‌شوند. این داده‌ها در حوزه زمان، تغییرات زمانی میدان مغناطیسی ثانویه هستند اما در حوزه بسامد خود میدان مغناطیسی ثانویه است که اندازه‌گیری می‌شود. در اینجا داده‌های الکترومغناطیسی هوابرد حوزه بسامد با اِعمال روش معکوس‌سازی اُکام (Occam’s inversion) به مقادیری از رسانایی تبدیل می‌شوند که مربوط به لایه‌های افقی متفاوت هستند. در این بررسی تعداد لایه‌ها بسیار بیشتر از تعداد داده‌ها است. با انتخاب مناسب یک تابع هدف که باید کمینه شود، با استفاده از روش کمترین مربعات، طوری عمل می‌شود که هم پارامترهای مدل دارای کوچک‌ترین ساختار (minimum structure) باشند و هم داده‌ها به حد کافی برازش شوند. ِاعمال این روش بر داده‌های الکترومغناطیسی هوابردِ حاصل از مدل‌های مصنوعی، نتایج قابل قبولی تولید می‌کند. سعی شده که از مدل‌های متنوعی برای بررسی چگونگی عملکرد این روش معکوس‌سازی استفاده شود که شامل مدل‌های 2، 3 و 5 لایه است. همچنین نشان داده شده که این روش، لایه با رسانایی کمتر که در زیر لایه رسانا قرار گرفته را به‌خوبی تعیین می‌کند و این در حالی است که روش‌های الکترومغناطیسی به وجود لایه‌ها یا توده‌های رسانا حساس‌تر هستند. در مدل‌های مورد استفاده، با عوض کردن ترتیب رسانایی لایه‌ها، پایداری و قدرت روش معکوس‌سازی اُکام را در بازیابی رسانایی لایه‌ها نشان داده‌ایم. همچنین تأثیر تعداد بسامد‌های مورد استفاده در مدل‌سازی روی نتایج بررسی شده است.