عینیت مفهومی اوصاف الهی در فلسفه ابنسینا
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
doi
10.30497/ap.2010.39500چکیده
ابنسینا همچون دیگر حکمای مسلمان، به عینیت حقیقت اوصاف خداوند اعتقاد دارد. نقطه افتراق او از غالب حکما در آن است که وی به عینیت اوصاف الهی در مقام مفهوم نیز قائل است؛ حال آن که دیگران این مفاهیم اوصاف الهی را متکثر و مختلف میدانند. برخی بر اثر سوء فهم، ابنسینا را در این باره به مغالطه مفهوم و مصداق متهم ساختهاند. اما این نظریه با توجه به مبانی او قابل پذیرش است؛ زیرا ابنسینا انتزاع مفاهیم متعدد را از امری که هیچ نحوه کثرتی ـ حتی از جهت حیثیت ـ ندارد، غیرممکن میداند؛ از سوی دیگر با عنایت به شرایط خاص وجود واجب که او را موجودی متمایز از دیگران کرده است، مفهوم حاکی از اوصاف واجب، امری متمایز از مفهوم حاکی از اوصاف ممکنات است؛ به نحوی که مفاهیم حاکی از اوصاف واجب، امری واحد است؛ حال آن که مفاهیم حاکی از اوصاف ممکن، مختلف و متفاوت است.