اثربخشی مداخله شفقت به خود ذهن‌آگاه بر توانمندی شناختی در سالمندان آزاردیده

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت ایران

3 گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22126/jap.2024.10521.1771
چکیده

از جمله پدیده‌های تهدید کنندة سالمندان، سالمندآزاری است که پیامدهای جدی جسمی، روانی، زوال شناختی و حتی مرگ زودرس را برای فرد سالمند درپی دارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله شفقت به خود ذهن­‌آگاه بر توانمندی شناختی در سالمندان آزاردیده صورت گرفت. روش مطالعه حاضر نیمه‌آزمایشی بود که با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تک گروهی انجام شد. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه سالمندان آزاردیده ساکن سراهای شهر رشت در سال 1402 بود که از میان آنها 12 سالمند آزاردیده (60 تا ۸۰ سال) به روش نمونه‌گیری در دسترس بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس سوء رفتار با سالمندان رودریگز و کاراسکو و پرسش‌نامه توانمندی شناختی نجاتی استفاده شد. شرکت‌کنندگان به مدت 8 هفته و هر هفته 1 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخلة شفقت به خود ذهن­‌آگاه گرمر و نف قرار گرفتند. داده‌های پژوهش از طریق تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری در توانمندی شناختی سالمندان آزاردیده تفاوت وجود دارد. به­ عبارت دیگر، مداخلة شفقت به خود ذهن­‌آگاه در افزایش توانمندی شناختی سالمندان آزاردیده مؤثر بود (05/0P<). با توجه ‌به یافته‌های این مطالعه، درمانگران و مراکزی که به‌صورت تخصصی در حوزه سالمندی فعالیت دارند، می‌توانند از روش مداخله شفقت به خود ذهن­‌آگاه به­عنوان یک راهکار مؤثر برای افزایش سطح توانمندی شناختی و پیشگیری از افت آن در کنار سایر روش‌ها استفاده نمایند.