روش طبیعتشناسی ابنسینا
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه امام صادق(ع)
doi
10.30497/ap.2009.67897چکیده
ابنسینا در عرض مطالعات فلسفی خود، به شناخت طبیعت و کشف قوانین علمی حاکم بر آن پرداخته است. نگاه ابنسینا به طبیعت، به عنوان مرتبهای از مراتب هستی که در یک نظام طولی و علی و معلولی به واجبالوجود بالذات میرسد، موجب شده است که طبیعتشناسی او صبغه دینی داشته باشد. هر چند که او به عنوان یک پژوهشگر تجربی از روش استقراء و مشاهده عینی استفاده نموده است، ولی اصول مابعدالطبیعی موجود در فلسفه مشاء، بر ذهن او حاکم بوده و در مراحل مختلف روش تجربی نقش خود را ایفا نموده است. از این رو طبیعتشناسی ابنسینا صرفاً مولود روش استقراء و مشاهده عینی نیست، بلکه او با تکمیل روش استقراء توسط برهان عقلی به تولید قضایای کلی یقینی و کشف قوانین علمی پرداخته است. ابنسینا در آثار خود بر ضعف ادراک حسی و استقراء ناقص در شناخت جهان طبیعت اشاره دارد و لزوم بهره جستن از عقل جهت تکمیل این شناخت و رسیدن به یقین را مورد تأکید قرار میدهد. هدف از این مقاله بررسی روش ابنسینا در شناخت طبیعت است؛ برای این منظور از آنچه او در مباحث منطقی و فلسفی (معرفتشناسی) در خصوص علم تجربی یا روش تجربی به عنوان یکی از راههای حصول علم یقینی نسبت به طبیعت مطرح نموده است، بهره جستهایم.
