گزارههای شرطی در منطق سینوی و جدید
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
doi
10.30497/ap.2009.67893چکیده
عادت به کاربرد اصطلاحات جا افتاده در مباحث سنتی یک دانش موجب این تلقی میگردد که در مباحث روز و معاصر آن دانش نیز همواره اصطلاحات به معنایی یکسان به کار برده میشود. این گمان در موارد متعددی موجبات خطا و انحرافهای ذهنی را پدید میآورد. از جمله دانشهایی که امکان وجود چنین مشکلی در آن به جد وجود دارد دانش منطق است. توصیف و تحلیل گزارههای شرطی در منطق ابنسینا و پیروان او نشان میدهد که: اولاً گرچه گزارههای غیر حملی، با عنوان «گزارههای شرطی» نامگذاری شدهاند اما مفهوم معهود و لغوی شرط در تحقق این نوع گزارهها لزوم و قطعیت ندارد و ثانیاً ملاک مشترک شرطیت میان گزارههای اتصالی و انفصالی و نیز استقرایی بودن تقسیم گزارههای شرطی به اتصالی و انفصالی، حاکی از اعتقاد به امکان افزایش اقسام این تقسیم در منطق سینوی میباشد. با این دو مبنا، وسعت دامنه گزارههای شرطی در منطق سینوی میتواند تمام انواع گزارههای مرکب در منطق جدید را پوشش دهد. چنین وسعتی را میتوان مبنای خوبی برای این پیشنهاد دانست که: اصطلاح«شرطی» در مبحث قضایای منطق سینوی را معادل اصطلاح «مرکب» در بحث گزارههای مرکب در منطق جدید تلقی نماییم.
