فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بخش مسکونی در ایران، با سهم حدود ۳۰ درصدی از کل مصرف نهایی انرژی، بیشترین سهم مصرف انرژی را به خود اختصاص داده است. این امر، نشان‌دهندۀ سطح پایین کارآیی انرژی در این بخش است. در این راستا، در پژوهش حاضر، به بررسی تأثیر سیاست تشویقی پرداخت یارانه بر بهبود کارآیی مصرف انرژی در ساختمان‌های مسکونی شهر شیراز با استفاده از روش مدل‌سازی عامل‌محور می‌پردازیم. هدف اصلی از این مطالعه، ارائۀ راهکاری مؤثر برای تشویق مالکان به بازسازی ساختمان‌ها از طریق پرداخت یارانه است، به‌گونه‌ای که همزمان، منافع دولت و مطلوبیت مالکان به حداکثر برسد و تعارض اهداف بین این دو طرف کاهش یابد. در این پژوهش، دولت، مالکان و ساختمان‌های مسکونی به‎عنوان عوامل اصلی در مدل‌سازی عامل‌محور تعریف شده‌اند. رفتارهای تصمیم‌گیری دولت و مالکان با استفاده از نظریه نمایندگی، مدل‌سازی و سیاست تشویقی پرداخت یارانه بهینه‌سازی شده است. نتایج شبیه‌سازی در بازۀ زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۱۰ نشان می‌دهد که اجرای سیاست تشویقی پرداخت یارانۀ بهینه به مالکان، منجر به کاهش 2/22 درصدی مصرف انرژی و بهبود 8/22 درصدی کارآیی انرژی در ساختمان‌های مسکونی پس از بازسازی می‌شود. همچنین، با در نظر گرفتن افزایش سالانۀ ۱۰ درصدی قیمت انرژی و انجام تحلیل حساسیت بر روی پنج پارامتر کلیدی (نرخ مالکیت مسکن، نرخ نیاز به بازسازی، ضریب هزینه مالک، ضریب منفعت اقتصادی و ضریب منفعت زیست‌محیطی)، نتایج نشان می‌دهند که بهبود کارآیی انرژی با ضریب هزینه مالک، رابطۀ معکوس و با قیمت انرژی، نرخ مالکیت مسکن، نرخ نیاز به بازسازی و ضرایب منفعت اقتصادی و زیست‌محیطی، رابطۀ مستقیم دارد. این یافته‌ها می‌توانند به‎عنوان راهنمایی برای طراحی سیاست‌های مؤثرتر در حوزۀ بهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش مسکونی مورد استفاده قرار گیرند.