محرک نامتحرک بر اساس کتاب لامبدا با تکیه بر تفاسیر ثامسطیوس، ابن‌سینا، ابن‌رشد و آکوئیناس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه مشاء، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشیار فلسفه دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.30497/ap.2009.67894
چکیده

یکی از مهم‌ترین بخش‌های فلسفه ارسطو اختصاص به الهیات یا مباحث خداشناسی دارد. ارسطو خدا را علت نخستین تمام حرکت‌های عالم دانسته ولی خود او را از هر حرکتی مبری می‌داند. نکته مهم این است که خدای ارسطو علت غائی حرکت‌های عالم بوده و هیچ جنبه خالقیتی ندارد. ارسطو در کتاب لامبدا (کتاب دهم متافیزیک) محرک نامتحرک را اثبات کرده و به تبیین صفات او می‌پردازد. این بخش از کتاب متافیزیک توسط فیلسوفان بزرگ مشائی مورد شرح و بررسی قرار گرفته است. ارسطو بر اساس یک برهان پسینی و با مشاهده حرکات تجربی عالم وجود محرک، متحرک را اثبات کرده و او را واجد صفاتی چون عالم، حی، خیر و... می‌داند. ثامسطیوس، ابن‌سینا، ابن‌رشد و آکوئینی بر اساس تفاوت‌هایی که در مبانی و اعتقادات دینی و فلسفی خود دارند به تفسیر این بخش از کتاب متافیزیک پرداخته‌اند این تفاسیر در برخی موارد با یکدیگر اشتراک دارند و در پاره‌ای موارد متمایزند.