مفهومسازی موضوع علم و کارکرد آن نزد ابنسینا و ابنرشد
نویسندگان
1 مدرس دانشگاه تهران
doi
10.30497/ap.2009.67912چکیده
حکمای مسلمان در علمشناسی فلسفیـ منطقی موضوع علم را عبارت از چیزی میدانند که در آن علم، پیرامون عوارض ذاتی آن بحث میشود. دغدغه حکما از ارائه این تعریف انسجامبخشی به مسائل یک علم، تمایز علوم از یکدیگر و ارائه ملاکی برای طبقهبندی علوم بوده است. موضوع علم معیار تقدم و تأخر بالذات و پیشی و پسی از حیث شرافت و استحکام نیز تلقی شده است. بحث تعریف موضوع علم و نقش آن ریشه در آثار ارسطو دارد و نزد فارابی به مرتبهای از کمال میرسد. اما اوج توسعه و انسجام آن در فلسفه ابنسینا حاصل شده است. ابنرشد بیتوجهی عامدانه و موکدی به دستاوردهای شیخالرئیس نشان میدهد؛ ولی این الگوی علمشناسی سینوی بود که تأثیر خود را بر بسیاری از دانشمندان مسلمان با دو رویآورد فلسفی ـ منطقی و رئوس ثمانیه به جا گذارد.
