ترس از مرگ با تکیه بر دیدگاه ابن‌سینا و ملاصدرا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.30497/ap.2009.67925
چکیده

یکی از مهمترین دغدغه‌های بشری مسأله ترس از مرگ است. برای درمان این ترس متفکران از حوزه‌های مختلف به نظریه‌پردازی پرداختند. بر پایه تفکر فلسفی، ترس از مرگ ریشه در نوع نگاه انسان‌ها نسبت به حقیقت مرگ دارد. به همین جهت برای از بین بردن این ترس باید به تصحیح نگرش خود نسبت به مرگ پرداخت. مرگ به عنوان واقعیتی ضروری و غیرقابل انکار موضوع مطالعه و تحلیل مکاتب مختلف فلسفی قرار گرفته است و هر یک از این مکاتب بر اساس درک و شناختی که از حقیقت انسان دارند، نسبت به این مقوله ضروری قضاوت می‌کنند. تفکر مادی، تمام هستی انسان را محدود به جسم می‌داند و مرگ را نابودی و پایان زندگی می‌شمارد. از این رو در این مکتب ترس از مرگ مساوی ترس از نابودی و فناست. اما در تفکر الهی  واقعیت انسان، حقیقتی متعالی و روحانی غیر از جسم اوست و جسم به منزله ابزاری برای اوست. در نظر این گروه، مرگ قطع ارتباط روح از بدن است، در نتیجه وقوع ترس از مرگ حاصل جهل نسبت به این حقیقت است. ابن‌سینا و ملاصدرا بر مبنای تفکر فلسفی خود نظریه دوم را تأیید می‌نمایند، هر چند هر کدام در راستای مبانی فلسفی خود عوامل متعددی را برای این ترس مطرح می‌نمایند ولی هر دو در نهایت، علت اصلی این ترس را جهل انسان‌ها نسبت به واقعیت مرگ و حوادث پس از آن اعلام می‌کنند.