بررسی نقش کیفیت نهادی در تعدیل اثرات عدم قطعیت سیاستهای اقتصادی بر رشد اقتصادی ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران
3 کارشناسی ارشد رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، همدان، ایران
4 کارشناسی ارشد رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علوم و فنون دریایی، خرمشهر، خوزستان، ایران
5 دانشجوی دکتری رشته اقتصادسنجی، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.48311/ecor.2025.27946چکیده
عدمقطعیت سیاستهای جهانی، به شرایطی اشاره دارد که در آن، تصمیمگیریهای اقتصادی با چالشهای جدی روبرو میشوند و آینده اقتصاد به دلیل عوامل مختلف، همچون تغییرات جهانی و نوسانات سیاستی، نامشخص است. در این تحقیق، با استفاده از مدل رگرسیون آستانهای گسسته، تأثیر کیفیت نهادی و عدمقطعیت سیاستهای جهانی بر رشد اقتصادی کشور ایران طی دوره 1984 تا 2021 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق، نشان میدهند که کشور ایران در دو رژیم متمایز نهادی با سطح آستانه 66/4 قرار دارد. در رژیم نخست، که کیفیت نهادی پایینتر از سطح آستانه است، افزایش عدمقطعیت سیاستهای جهانی، تأثیر منفی و قابلتوجهی بر رشد اقتصادی دارد. در مقابل، در رژیم دوم که کیفیت نهادی از سطح آستانه فراتر میرود، اثرات منفی عدمقطعیت سیاستهای جهانی، تعدیل شده و رشد اقتصادی بهبود مییابد. نتایج همچنین نشان میدهند که تأثیر جهانیشدن و سرمایهگذاری فیزیکی بر رشد اقتصادی به سطح کیفیت نهادی وابسته است. در شرایط نهادی ضعیف، جهانیشدن و سرمایهگذاری فیزیکی، اثر مثبت و کیفیت نهادی اثر منفی بر رشد اقتصادی دارند؛ اما با عبور از آستانه کیفیت نهادی، اثرات مثبت کیفیت نهادی بر رشد تقویت شده و تأثیرات جهانیشدن و سرمایهگذاری فیزیکی بهبود مییابد. این یافتهها بر اهمیت اصلاحات نهادی و بهبود کیفیت نهادی برای کاهش آسیبپذیری اقتصادی و بهرهبرداری بهینه از فرصتهای جهانی تأکید دارند.