فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابن‌سینا در بحث از مناط نیازمندی اشیا به علت، برخلاف متکلمان، معتقد است که این نیاز به امکان اشیا برمی‌گردد نه به حدوث زمانی آنها. او با توجه به تفاوت بین حدوث و امکان متعلق فعل فاعل را وجود شیء ممکن می‌داند. از این رو ابن‌سینا به حدوث ذاتی عالم قائل است. اما حکیم سبزواری با رویکردی کاملاً عرفانی نظریه حدوث اسمی را مطرح کرده است. از نظر او وجود ممکنات، ناشی از صقع ربوبی بوده و لذا مسبوق به عدم نمی‌باشند و هیچ حدوثی در آنها راه ندارد. از سوی دیگر وجود منبسط به عنوان فعل حق در عالم دارای مراتبی چون مرتبه عقل و سپس مرتبه نفس، مثل معلقه، صور نوعی و جسمیه و هیولا می‌باشند. این مراتب مسبوق به عدم و متأخر از مرتبه احدیت و حادث هستند. این اسما و رسوم به دلیل اینکه حادث‌اند، در نهایت زایل می‌شوند.