التداخل اللغوی الأسلوبی بین الأمثال العامیة الأهوازیة والأمثال الفارسیة
نویسندگان
1 أستاذة مساعدة بقسم اللّغة العربیّة وآدابها لجامعة العلامة الطباطبائی، طهران، ایران
2 طالب مرحلة الدّکتوراه بقسم اللّغة العربیّة لجامعة الخوارزمی، طهران، ایران
doi
چکیده
ضرب المثل، نوعی ادبی و گونهای ریشهدار به شمار میآید و جایگاه گستردهای میان ادبیاّتهای جهانی را شامل میشود، چون که در گذر زمانها و دورانها، شناسنامه گویای ملّتها بوده است به نحوی که بواسطه ایجاز زبانی و با تکیّه بر گوناگونی و تنوع سبکهای زبانی و به خاطر بیان معنا، رخدادها و آداب و رسوم ملّتها را نمایانگر میکند. بنابراین، پژوهش حاضر، به پیرو این مقوله و با تکیّه بر سبکشناسی و بر پایة مکتب آمریکایی و بر طبق دیدگاه رنه ولک بر باور عدم تأثیرپذیری و تاثیرگذاری و به حسب غوطهورشدن در سبکهای زبانی برای بررسی مشابهت ادبی میان ادبیّاتها، سبکهای گزیدهای از ضربالمثلهای عربهای خوزستان و فارسی را مورد تطبیق قرار داده است و بدین منظور پژوهش نامبرده برای پرداختن به سبکهای زبانی ضربالمثلهای عامیانه عربهای خوزستان و فارسی و تبیین مشابهت آنها، سبکهای زبانی را به عنوان شیوهای مطالعاتی درنظر میگیرد به گونهای که بر آن است تا مشابهت سبکی و معنایی این دو ضربالمثل را تبیین نماید و افزون بر آن دلایل تغییرات و تحوّلات زبانی؛ مانند تحوّلآوایی و واژگانی ضربالمثلهای عربهای خوزستان و تاثیرپذیری آنها از زبان فارسی را شرح دهد. مقالة حاضر به این نتیجه رسید که مشابهت سبکی و معنایی در سطح واژگانی، دستوری و بلاغی میان اغلب ضربالمثلهای نامبرده وجود دارد چونکه عربهای خوزستان و دیگر اقوام فارسی در یک اقلیم جغرافیایی ساکن بوده و اخذ ضربالمثل و تغییر دادن جزئی از سبک زبانی آن دور از انتظار نیست در حالیکه مشابهت میان زبانها و ادبیّاتها بنابر سطح واژگانی و معنایی و دستوری ترکیبی پیوسته و امتداد دارد به طوریکه زبانها برای ساخت و ایجاد معنای جدید به منظور خلق ابداع و نوآوری در اثر ادبی در شیوة بیان و انتخاب واژه و ترکیب تفاوت دارند. این درحالی است که تغییرات زبانی موجود در ضربالمثل عربهای خوزستان به قوانین زبانی مانند قانونهای ابدال، تصادف، واژهگزینی، سهولت آوایی زبان و ناتوانی اندامی دستگاه آوایی در هنگام نطق بازمیگردد؛ به طوریکه لهجه و شرایط نطق آنها را تحمیل نمودند. بنابراین با تکیّه بر این علل و ادلّه مشابهت واژگانی و دستوری ترکیبی میان این ضربالمثلها وجود دارد، حال آنکه ضربالمثلهای عربهای خوزستان از زبان فارسی تاثیرپذیری آوایی و واژگانی ندارند.