تحلیل روند و پیش‌بینی قیمت بیت کوین ‌ یک تحلیل مقایسه ای از ‌مدل‌های خطی و غیر ‌خطی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد مالی، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

doi
10.48311/ecor.2025.24053
چکیده

تحلیل و پیش‌بینی قیمت بیت‌کوین به‌دلیل ماهیت غیرخطی، نوسان‌پذیر و تأثیرپذیر از عوامل گوناگون، همواره چالشی مهم در حوزه مالی و اقتصادی به‌شمار می‌رود. این پژوهش با هدف بررسی روند قیمتی و پیش‌بینی نوسانات بیت‌کوین، از داده‌های روزانه بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ بهره گرفته و مجموعه‌ای از متغیرهای فنی (حجم معاملات، سختی شبکه، میزان ذخیره بیت‌کوین و ...)، اقتصادی (شاخص S&P500، نرخ بهره آمریکا، قیمت نفت، شاخص دلار) و اجتماعی (تعداد سرچ گوگل و توییت های بیت‌کوین) را وارد مدل کرده است. در بخش روش‌شناسی، از سه رویکرد مکمل استفاده شده است: 1- شبکه عصبی مصنوعی (ANN) جهت پیش‌بینی دقیق قیمت‌ها؛ 2- رگرسیون چرخشی مارکف (MSR) برای شناسایی رژیم‌های نوسانی بازار و اثر شوک‌ها؛ 3- ابزارهای تحلیل تکنیکال، ایچیموکو(RSI)  برای تفسیر روندهای بازار. یافته‌ها حاکی از آن است که شبکه عصبی، پیش‌بینی دقیقی ارائه می‌دهد و در آن، شاخص S&P بیشترین اثر را دارد. مدل مارکف نشان می‌دهد که بازار بیت‌کوین در بلندمدت بیشتر در وضعیت کم‌نوسان قرار دارد، و نرخ بهره آمریکا و EUR/USD از متغیرهای کلیدی‌اند. همچنین، تحلیل تکنیکال، روند کلی صعودی را تأیید می‌کند، اما RSI و ابر ایچیموکو هشدار اصلاحات کوتاه‌مدت را می‌دهند. نتایج پژوهش، کاربرد راهبردی برای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بلندمدت و معامله‌گران کوتاه‌مدت دارد و ضرورت توجه به متغیرهای کلان اقتصادی در کنار شاخص‌های فنی را برجسته می‌سازد.