ارزیابی اثرهای سناریوهای توسعه‌ای و اقلیمی بر آیندة منابع و مصارف آبی حوضه بهشت‌آباد با استفاده از رویکرد پویایی سیستم

doi
چکیده

در حوضه‌های رودخانه، زیرسیستم‌های اجتماعی، اقتصادی و طبیعی گوناگونی با هم در ارتباط هستند و بر یکدیگر اثر می‌گذارند. اطلاع از برهم‌کنش‌های این زیرسیستم‌ها و در نظر داشتن سناریوهای آیندة آنها در اتخاذ تصمیم‌های کارآمدترِ سیاست‌گذاران مؤثر است. در این پژوهش، با در نظر گرفتن شرایط توسعه، نیازهای آینده و پارامترهای هیدرولوژیکی در افقِ آیندة حوضه بهشت‌آباد، چشم‌انداز منابع و مصارف آب این حوضه تخمین زده شد. برای این منظور، ابتدا با مرور ادبیات و مصاحبه با متخصصان و کارشناسان، اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری و به‌روش دلفی تلفیق، سپس با بهره‌گیری از تکنیک مدل‌سازی پویایی سیستم، مدلی از منابع و مصارف آبی آن حوضه طراحی شد. شبیه‌سازی‌های مدل برای سناریوهای گوناگونِ توسعه‌ای و اقلیمی، برای بررسی گزینه‌های مختلف سیاست‌گذاری و اثرهای آن، اجرا شد. نتایج نشان داد که روند توسعه باعث افت سطح آبخوان‌های حوضه در طول دوره شبیه‌سازی و قرارگیری دشت‌ها در وضعیت بحرانی شد که این امر، در شرایط تغییرات اقلیمی با سرعت و شتاب بیشتری رخ می‌دهد.