پیشرانهای رشد بهرهوری فعالیتهای معدنی ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران
2 استادیار،گروه اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران
doi
10.48311/ecor.2025.24056چکیده
هدف از نگارش این مقاله، تجزیه منابع رشد بهرهوری کل عوامل تولید 36 فعالیت معدنی بر حسب سه جزء پیشرفت فنی، تغییرات کارآیی فنی و تغییر کارآیی مقیاس در دوره 1400-1391 است. برای برآورد تابع تولید از تابع تولید ترانسلوگ و برای برآورد کارآیی، از مدل مرزی تصادفی استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد، برای تمامی فعالیتها، کشش نیروی کار بیش از کشش تولیدی سرمایه است. متوسط کشش تولیدی نیروی کار 99/0 و کشش تولیدی سرمایه 28/0 برآورد میشود و بنابراین، بازدهی نسبت به مقیاس در صنعت معدن فزاینده است. افزون بر این، نتایج نشان میدهد، رشد بهرهوری روند صعودی داشته و از 012/0- درصد در سال 1392 به 493/0 درصد در سال 1400 افزایش یافته است. متوسط رشد بهرهوری فعالیتهای معدنی 207/0 درصد بوده و از این مقدار، 193/0 درصد پیشرفت فنی، 003/0 درصد تغییر کارآیی فنی و 011/0 درصد اثرات مقیاس است. بنابراین، پیشران رشد بهرهوری فعالیتهای معدنی، پیشرفت فنی بوده، همچنین، رشد بهرهوری کل در تمامی فعالیتها مثبت است. بیشترین رشد بهرهوری مربوط به فعالیت استخراج سنگ آهن (277/0 درصد) و کمترین رشد مربوط به فعالیت سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی (138/0 درصد) است. 18 فعالیت بیش از متوسط (207/0 درصد) رشد داشتهاند. در همه فعالیتها، پیشرفت فنی، مهمترین محرک رشد بهرهوری بوده است