مقایسه «ما و دیگری» در شعر نسیم شمال و ابراهیم طوقان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
چکیده
روحِ ادبیّات مقاومت، زندهکردن احساسات ملّی و امید در مردم و مدافعان وطن علیه دشمنان خارجی و رهبران خیانتکار داخلی است تا آنها را به پایداری و مقاومت در راه وطن وادار کند. سیّد اشرفالدّین حسینی معروف به نسیم شمال و ابراهیم طوقان، معروف به شاعر ملّی فلسطین، در دو مقطع حسّاس تاریخی ایران و فلسطین، ازجمله نمایندگان شعر مقاومت هستند. پژوهش حاضر میکوشد با روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر رویکرد «ما و دیگران»، شعر این دو شاعر را با هم مقایسه و صف دشمنان داخلی و خارجی وطن را از دوستان، حامیان و فداکارانش جدا کند و بهعبارتی، روش تحقیقی، «ما و دیگری» را در شعرهای وطنی آنها، شناسایی و معرّفی نماید. دشمنان وطن، همدستانی داخلی دارند که یا در لباس دوست ظاهر میشوند و یا بر مرکب جهل، خرافه، استبداد و زر و زور سوارند. این دو شاعر، نابسامانی و چالش وطن را تنها به استعمار خارجی و استبداد داخلی منحصر نمیکنند، بلکه مزدوران داخلی و حتّی خود مردم و برخی خصلتهای منفی، مانند جهل و سرسپردگی را، در ایجاد مصیبتها و شرایط ناگوار تاریخی وطن، شریک میدانند. صف مدافعان وطن در شعر هر دو شاعر تقریباً مشابه است؛ ولی درخصوص دشمنان، طوقان بر دشمن خارجی و همدستان داخلیاش و نسیم شمال بر استبداد و عوامل داخلی و خصلتهای منفی جامعه، تأکید بیشتری دارد.