نگرشی تطبیقی بر شگردهای طنز در شعر نیما یوشیج و احمد مطر
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرمآباد، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرمآباد، ایران
doi
چکیده
از آنجا که به اعتقاد برخی، طنز، هنریترین شیوه انتقاد است، در جامعه و فضایی که بی عدالتی اجتماعی و سیاسی، خفقان، تزویر و دروغ، بر ذهن و زبان جامعه مسلّط می شود، زبان شاعر تیزبین از طنز بهعنوان هنریترین سلاح مبارزه با این مفاسد بهره میگیرد. نوشتار حاضر پژوهشی است که در آن نگارندگان کوشیدهاند پس از معرّفی مختصر طنز و انواع آن، شگردها و شیوههای گوناگون طنز در شعر دو شاعر معاصر ایران و عراق را بررسی نمایند. از آنجا که در بیان طنزآمیز، هدف مطلب گاهی در لفّافه قرار می گیرد و مخاطب در فهم آن با پیچیدگی مواجه میشود، اینگونه پژوهشها میتواند به شناخت لایه های درونی شعر شاعران از حیث معناشناختی، زبانشناختی و حتّی زیباشناختی یاری رساند و همچنین در شناخت ابعاد طنز در قلمرو شعر معاصر به مخاطب کمک کند؛ بنابراین، پس از توصیف و تحلیل نمونههایی از آثار هر دو شاعر به این نتیجه میرسد که این دو شاعر با بهکارگیری شیوهها و شگردهایی خاص؛ همچون استفاده از تشبیه و تصویرآفرینی، استفاده از شخصیّتهای غیر انسانی و غیره، از طنز بین سوژههای متن و پیام و معنی آنها در بیان انتقادی اغراض خود بهره جستهاند.