‌اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای قشر پیش‌پیشانی بر توجه، حافظه کاری،تصمیم‌گیری، شناخت اجتماعی و کیفیت زندگی در سالمندان

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

doi
10.22126/jap.2024.9693.1738
چکیده

فعالیت شناختی و کیفیت زندگی نشانگر‌ها‌ی مهمی در ارزیابی سلامت روان هستند و بهبود آنها منعکس کننده حفظ و ارتقای سلامت فیزیکی و روانی در سالمندان است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی قشر پیش پیشانی مغزی بر توجه، حافظه کاری، تصمیم‌گیری، شناخت اجتماعی و کیفیت زندگی سالمندان انجام گرفت. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان بالای 60 سال ساکن شهرستان تبریز در سال 1402 بود که از میان آنها نمونه 40 نفر که معیارهای ورود به پژوهش را داشتند به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارش شدند. گروه آزمایشی به مدت 20 جلسه یک روز درمیان تحت تحریک الکتریکی مغزی بر روی پیش‌پیشانی با شدت 1 میلی آمپر دریافت نمودند و گروه کنترل در این زمان هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. از آزمون ارزیابی خودکار عصب روانشناختی کمبریج، جهت ارزیابی عملکرد شناختی و پرسش‌نامه کیفیت زندگی 36 گویه‌ای سازمان بهداشت جهانی جهت کیفیت زندگی در پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. از روش تحلیل آماری آنکوا در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 جهت تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها‌ استفاده گردید. نتایج آزمون آنکوا نشان دهنده تفاوت معنی‌دار در میانگین توجه، حافظه کاری، تصمیم‌گیری، شناخت اجتماعی بین دو گروه آزمایشی و کنترل در پس‌آزمون بود (۰۵/۰P<). به این معنی که تحریک الکتریکی قشر پیش پیشانی موجب بهبود توجه، حافظه کاری و تصمیم‌گیری و شناخت اجتماعی و همچنین بهبود کیفیت زندگی در گروه آزمایش به نسبت گروه کنترل شده است. یافته‌ها‌ی پژوهشی نشان دهنده اثربخشی تحریک الکتریکی مغزی بر روی قشر پیش پیشانی در بازتوانی عملکردهای شناختی در سالمندان است، این رویکرد درمانی را می‌توان به عنوان یک راهکار موثر در بهبود سلامت عملکرد شناختی و کیفیت زندگی استفاده گردد.