فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انتخاب رویکردهای مناسب درمانی که به رفع مشکلات سالمندان کمک کند، کمک بزرگی برای جوامع بشری خواهد بود. یکی از مشکلات مهم دوره سالمندی که بر سلامت، رفاه و طول عمر فرد سالمند تأثیر می‌گذارد و تلاش برای رفع آن ضروری به نظر می‌رسد احساس تنهایی است. بنابراین، این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی بر احساس تنهایی سالمندان انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری با یک گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، سالمندان مرتبط با سرای محلات شهر تهران در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش شامل 54 نفر سالمند 75-60 ساله بود. این تعداد با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود و خروج به مطالعه انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه‌ آزمایش 17 نفره (شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی) و یک گروه کنترل 20 نفره گمارش شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه احساس تنهایی راسل بود. یکی از گروه‌های آزمایش هشت جلسه هفتگی 90 دقیقه‌‌‌ای شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اساس دستورالعمل تیزدل و همکاران و گروه دیگر ده جلسه معنویت‌درمانی بر اساس دستورالعمل وزیری و همکاران دریافت نمودند. داده‌ها با تحلیل کواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد هر دو درمان شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی، در مقایسه با گروه کنترل، هم در پس‌آزمون و هم در پیگیری بر احساس تنهایی سالمندان اثربخش‌ هستند (001/0>P). با این حال، اثربخشی هر دو روش درمانی هم در پس‌آزمون و هم در پیگیری با یکدیگر تفاوت معناداری نداشتند. بر مبنای یافته‌های این پژوهش پیشنهاد می‌شود از شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و معنویت‌درمانی به عنوان روش‌های مداخله‌ای برای کمک به کاهش احساس تنهایی سالمندان استفاده شود.