رابطه فعالیتهای روزمره زندگی با پریشانی روانشناختی در سالمندان: نقش میانجی احساس تنهایی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
2 گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
3 گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
doi
10.22126/jap.2023.9166.1708چکیده
امروزه توجه به سالمندان و تلاش برای بهبود سلامت روانشناختی آنها اهمیت بسیاری دارد. از این رو شناسایی عوامل بالقوهای که میتواند بر کاهش یا افزایش پریشانی روانشناختی آنها تأثیر بگذارد، برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری از پریشانی روانشناختی، از مسائل مهم و قابلتوجه است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی احساس تنهایی در رابطه بین فعالیتهای روزمره زندگی و پریشانی روانشناختی در سالمندان اجرا شد. روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان مقیم شهر ایلام در سال 1401 بود که از بین آنها 385 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. در این پژوهش، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لاویبوند، پرسشنامه فعالیتهای روزمره زندگی ماهونی و بارتل و مقیاس احساس تنهایی راسل و همکاران توسط شرکتکنندگان تکمیل شدند. دادههای جمعآوری شده، با استفاده از آزمونهای ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر به ترتیب در نرمافزارهای SPSS نسخه 25 و Amos نسخه 25 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که بین فعالیتهای روزمره زندگی و احساس تنهایی رابطه مستقیم منفی، بین فعالیتهای روزمره زندگی و پریشانی روانشناختی رابطه مستقیم منفی و بین احساس تنهایی و پریشانی روانشناختی رابطه مستقیم مثبت وجود دارد. همچنین فعالیتهای روزمره زندگی از طریق نقش میانجی احساس تنهایی با پریشانی روانشناختی رابطه غیرمستقیم معنیداری داشت (05/0P<، 17/0-=β). با توجه به نتایج پژوهش میتوان گفت که هدف قرار دادن فعالیتهای روزمره زندگی و احساس تنهایی در ارتباط با درمانها و کمکهای روانشناختی برای سالمندان میتواند مؤثر باشد. بنابراین پیشنهاد میشود مشاوران و روانشناسان حیطه سالمند با بکارگیری تدابیری جهت کمک به کاهش احساس تنهایی در سالمندان گام سازندهای در راستای کاهش پریشانی روانشناختی سالمندان بردارند.