فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سالمندآزاری نوع جدیدی از خشونت خانگی است که با وجود شیوع بالا، پیامدها و اثرات روان‌شناختی متعدد آن، کمتر به آن توجه می‌شود. اختلال در عملکرد شناختی و سلامت هیجانی به میزان فراوانی در سالمندان با تجربه خشونت و آزاردیدگی یافت می‌شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه توانایی‌های شناختی و بهزیستی هیجانی در سالمندان با و بدون تجربه آزاردیدگی انجام شد. این پژوهش علی-مقایسه‌ای از نوع گذشته نگر بود. جامعه آماری پژوهش سالمندان مراجعه کننده به کانون‌های بازنشستگان شهر رشت در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش حاضر شامل 164 نفر در دو گروه (یک گروه 72 سالمند با تجربه آزاردیدگی و یک گروه 92 سالمند بدون تجربه آزاردیدگی) به روش نمونه‌گیری در دسترس (بر اساس نمره برش 4 در آزمون غربالگری سالمندآزاری والک و مصاحبه بالینی سالمندآزاری) انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه توانایی‌های شناختی نجاتی و مقیاس بهزیستی هیجانی کییس و ماگیارمو استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری در نرم افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بهزیستی هیجانی و توانایی‌های شناختی (از جمله حافظه، کنترل مهاری و توجه انتخابی، توجه پایدار، برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، انعطاف پذیری شناختی) به استثنای مؤلفه شناخت اجتماعی در سالمندان آزاردیده به طور معنی‌داری کمتر از سالمندان بدون تجربه آزاردیدگی بود. این یافته‌ها بیان می‌کند که تجربیات آزاردیدگی اثر مخربی بر توانایی‌های شناختی و بهزیستی هیجانی سالمندان می‌گذارد. همچنین نقص در این متغیرها به عنوان عامل خطر می‌توانند زمینه سالمندآزاری را فراهم سازند. بنابراین ضرورت دارد در طراحی برنامه‌های پیشگیرانه به این متغیرها توجه شود تا بتوان در حد ممکن از سالمندآزاری جلوگیری کرد و یا برنامه‌های درمانی مناسبی را برای هر سالمند آزاردیده طرح ریزی نمود.