فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به تحلیل کیفی گفتمان قرآن با رویکرد تفسیری ـ کاربردشناختی در بررسی استراتژی‌های زبانی مؤثر بر تقویت وجهه اجتماعی مؤمنان مستمند می‌پردازد. مسئله اصلی، تبیین چگونگی بازنمایی این گروه در زبان قرآن و نقش آن در بازسازی هویت گروهی آنان در بستر اجتماعی صدر اسلام است که در آن شرایط فقر می‌توانست زمینه‌ساز انزوای اجتماعی باشد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل آیات مرتبط با این گروه در چهارچوب نظری ادب براون و لوینسون است و داده‌ها در دو مقوله ادب مثبت و ادب منفی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد ستایش ویژگی‌هایی چون عفت و صداقت در قالب استراتژی‌های ادب مثبت، به ارتقای وجهه اجتماعی این گروه کمک می‌کند و توصیه به انفاق پنهانی و نهی از منت، در قالب ادب منفی، نقش مهمی در حفظ استقلال و کرامت آنان دارد. نتایج تحلیل حاکی از آن است که این استراتژی‌ها با ایجاد توازن میان تعلق جمعی و استقلال فردی، به بازتعریف جایگاه اجتماعی مؤمنان مستمند در گفتمان قرآنی می‌انجامند. در نتیجه می‌توان گفت که ظرفیت‌های زبانی قرآن الگویی کاربردی برای سیاست‌گذاری اجتماعی معاصر در زمینه کاهش نابرابری، اصلاح بازنمایی رسانه‌ای فقرا و طراحی شیوه‌های حمایتی مبتنی بر حفظ کرامت انسانی ارائه می‌دهد.