ترس از پیری در سالمندان: نقش معنای زندگی، خودشفقت ورزی و حمایت اجتماعی ادراک شده

نویسندگان

1 گروه روانشناسی،واحدتبریز،دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز،ایران

2 گروه روانشناسی،واحدتبریز،دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز،ایران

3 گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ، ایران

doi
10.22126/jap.2023.9250.1710
چکیده

افزایش روزافزون سالمندان، طولانی شدن عمر و سپری شدن بخش چشمگیری از زندگی افراد در دوران سوم و چهارم زندگی، منجر به تغییرات شگرف و عمیقی در جامعه و خرده نظام‌های اجتماعی می‌شود. از آنجا که توصیف ترس از پیری و بررسی اثرات آن بر کل زندگی فردی و بین فردی سالمند ضروری است، شناسایی و مطالعه متغیرهای احتمالی درگیر در این نوع مطالعات می‌تواند راهی برای کنترل و کاهش اثرات منفی این تجربه مبهم باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش معنای زندگی، خودشفقت‌ورزی و حمایت اجتماعی ادراک شده در پیش‌بینی ترس از پیری در سالمندان بود.‌ پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی بود.‌ جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی مردان و زنان‌ سالمند 65 تا 80 سال شهر ایلام در سال 1400 بود که 300 نفر (140 نفر مرد و 160 نفر زن) به روش نمونه‌گیری در دسترس بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند.‌ ابزار ارزیابی شامل پرسشنامه­های معنای زندگی استگر و همکاران، خود شفقت­ ورزی نف، حمایت اجتماعی ادراک شده واکس وهمکاران و ترس از پیری لاشر فالکندر بودند.‌ در تحلیل داده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد.‌ نتایج همبستگی معنادار نشان داد که بین ترس از پیری و معنای زندگی (46/0-=r)‌، خودشفقت‌ورزی (59/0-=r) و حمایت اجتماعی ادراک شده (47/0-=r) همبستگی معناداری وجود داشت.‌ نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که معنای‌زندگی (001/0, p<459/0-=β)، خودشفقت‌ورزی (001/, p<520/0-=β) و حمایت اجتماعی ادراک شده (001/0, p< 575/0-=β)‌ می‌توانند ترس از پیری در سالمندان را به صورت منفی پیش‌بینی کنند.‌ بنابراین پیشنهاد می‌شود روان‌شناسان حوزه سالمندی با بکارگیری تدابیری جهت ارتقای معنا در زندگی، خود شفقت‌ورزی و حمایت اجتماعی ادراک شده‌، ترس از پیری را در سالمندان کاهش دهند.