ارزیابی اثر اقدامات آبخیزداری بر سیل خیزی حوزه آبخیز رامیان با استفاده از مدل HEC-HMS
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
کمی کردن تأثیر پروژههای آبخیزداری، اولین گام در ارزیابی اثربخشی این اقدامات است. مسألة مهم در ارزیابی، انتخاب شاخص متناسب با نوع پروژه، نوع ارزیابی، دقت مورد نیاز و دادههای در دسترس است. در این بررسی برای ارزیابی اقدامات آبخیزداری در حوضة رامیان در استان گلستان است که از سال 1372 طرحهای آبخیزداری بهصورت مکانیکی و بیولوژیکی در آن اجرا و از شاخصهای سیلخیزی (دبی حداکثر و حجم جریان) استفاده شد. در این پژوهش اطلاعات مورد نیاز شامل موقعیت و مشخصات سازهها در آبراهههای اصلی و مقاطع روندیابی و اطلاعات پایة حوضه، با انجام بازدیدهای میدانی و مطالعات کتابخانهای تهیه و سپس اثر اقدامات با شبیهسازی جریان با مدل HEC-HMS کمی شد؛ بهگونهای که برای بررسی تأثیر اقدامات بیولوژیکی و مکانیکی بهترتیب از پارامترهای شماره منحنی و زمان تأخیر استفاده شد. نتایج نشان داد که سیلاب در دوره بازگشتهای مختلف کاهش یافته است؛ بهگونهای که بیشترین کاهش دبی اوج و حجم جریان بهترتیب در دوره بازگشتهای 10 و 20 سال رخ داده است و با افزایش دوره بازگشت، تأثیر اقدامات آبخیزداری بر سیلاب کاهش مییابد. به علاوه عمده کاهش سیلاب تحت تأثیر انجام اقدامات بیولوژیکی بوده و اقدامات مکانیکی نقش ناچیزی در حوضة رامیان داشته است. در کل تأثیر اقدامات آبخیزداری بر سیلخیزی حوضة رامیان مثبت ارزیابی شد.